ČSV – sámi nationalisttaid dahje sámenašuvnna doaimmalaččaid muitun

Johan Klemet Hætta Kalstad

doi:10.7557/sda.8320

Authors

Johan Klemet Hætta Kalstad Sámi University of Applied Sciences

DOI:

https://doi.org/10.7557/sda.8320

Čoavddasánit:

ČSV, oktasaš doaimmat, sámepolitihkka

Čoahkkáigeasut

ČSV lea beaggán sámepolitihkas fargga moadde buolvva. Dá lea vuosttaš muitalus dan birra mot ČSV ilbmadii ja mot dat geasuhišgođii earenoamážit servodatberošteaddji oasi 1970-logu sámi nuorragearddis. Dát golbma bustáva ovddiduvvoje sámepolitihkalaš doaban álggos leaikkastallamiin. Das maŋŋel ČSV-doaba ahtanušai ja doaibmagođii lihkadussan mii geasuhii sámenuoraid oktasaš doaimmaide nanusmahttit sámevuođa. Dán artihkkalis guorahalan ČSV sámepolitihkalaš ja ‑kultuvrralaš lihkadussan. Das lei iežas doaibmavuogádat gaskadásis. Dutkandieđuid lean háhkan čállagiin ja olbmuid jearahallamiin. Mus leat alddan dieđut dan áiggi sámelihkadusa nuorragearddi doaimmain. Dat leat veahkehan doarjjan dan barggu álggaheamis.

Referánssat

Girjjit ja áigečállagat:

Aubert, Vilhelm 1978: Den samiske befolkning i Nord-Norge. Sámi ál'bmut Davvi-Norgas. Artikler 107. Oslo: Statistisk Sentralbyrå.

Baer, Lars-Anders 1979: Sámiid oktiigullevašvuođa symbolat. – Sámiid X konfereansa. Árjjapluovvi 20–22.6.1978. Helsset: Davviriikkaid sámiráđđi. 33–37. https://doi.org/10.1111/j.1746-8361.1979.tb01517.x

Beach, Hugh 1981: Reindeer-Herd Management in Transition. The Case of Tuorpon Saameby in Northern Sweden. Uppsala Studies in Cultural Anthropology 3. Uppsala: Uppsala University.

Bjørklund, Ivar 2000: Sápmi – nášuvdna riegáda. [Tromsø]: Samisk etnografisk fagenhet, Tromsø Museum.

Blumer, Herbert 1946: Social Movements. – Alfred McClung Lee (doaimm.), New Outline of The Principles of Sociology. New York: Barnes & Noble.

Bongo, Tore 1976: Hva CSV betyr for meg. – Dyade 2: 44–45.

Čállagat I 1973. Kárášjohka: Láv'degåd'di åvdidan dittii sámigiel girjálašvuođa.

Dunfjell, Ellen Marit Gaup 1975: Čájehekkut sámi vuoiŋa. – Anders Guttormsen (doaimm.), Jur'dagat ja sánit. Sámi divtat. Oslo: Det Norske Samlaget. 44.

Eidheim, Harald 1971: Aspects of the Lappish Minority Situation. Oslo: Universitetsforlaget.

Gaup, Káren Elle 2006: Historie, minne og myte i moderne samisk identitetsbygging. – Vigdis Stordahl (doaimm.), Samisk identitet. Kontinuitet og endring. Dieđut 3/2006. Guovdageaidnu: Sámi Instituhtta. 85–98.

Guttormsen, Anders (doaimm.) 1975: Jur'dagat ja sánit. Sámi divtat. Oslo: Det Norske Samlaget.

Hovland, Arild 1996: Moderne urfolk. Samisk ungdom i bevegelse. Oslo: Ungforsk/NOVA & Cappelen Akademisk Forlag.

Hætta, Odd Mathis 2011: Den gamle samiske religion som folketro i dagens samiske kristne miljøer. – Anders Jarlert (doaimm.), Kyrkohistorisk årsskrift 2011. Lund: Svenska kyrkohistoriska föreningen. 43–51.

Jenkins, Richard 1996: Social identity. London: Routledge.

Jernsletten, Johan 1975: Čiegos sámi vækka. – Anders Guttormsen (doaimm.), Jur'dagat ja sánit. Sámi divtat. Oslo: Det Norske Samlaget. 44.

Jernsletten, Nils 1969: Kvifor vere same? – Lina R. Homme (doaimm.), Nordisk nykolonialisme. Samiske problem i dag. Oslo: Det Norske Samlaget. 70–98.

Johannessen, Asbjørn & Tufte, Per Arne & Christoffersen, Line 2010: Introduksjon til samfunnsvitenskapelig metode. Oslo: Abstrakt forlag.

Kalstad, Johan Klemet 1970: Hvorfor og hvordan skal samene få innflytelse på avgjørelser i saker som angår dem selv? – NSR protokoll 1970. Guovdageaidnu: NSR kántuvra.

Kalstad, Johan Klemet Hætta 2011a: Norgga sámepolitihka molsašupmi ođđa áiggis. – Sámi dieđalaš áigečála 1/2011: 43–65.

Kalstad, Johan Klemet Hætta 2011b: «Sámegielagat leat oalle boares olbmot». – Sámis 10: 44–48.

Kalstad, Johan Klemet Hætta 2012a: Beassáš márkanat Guovdageainnus ja Áillohaš rohkki. – Sámis 11: 30–35.

Kalstad, Johan Klemet Hætta 2012b: Norgga sámepolitihkka 1970-logus – ođastemiin nanosmahttit sámevuođa. – Sámi dieđalaš áigečála 2/2012: 85–111.

Keskitalo, Alf Isak & Jernsletten, Nils & Broch, Harald Beyer & Klausen, Arne Martin 1977: Truede minoriteter. Global geografi og historie for ungdomsskolen. Oslo: Gyldendal Norsk Forlag.

Magga, Ole Henrik 2006: Samisk aktivist i 40 år. – Samtiden 2/2006: 72–82. https://doi.org/10.18261/ISSN1890-0690-2006-02-08

Melucci, Alberto 1991: Nomader i nuet: sociala rörelser och individuella behov i dagens samhälle. Göteborg: Daidalos.

Mikkelsen, Magnar 1971: Masi, Norge. Oslo: Cappelen.

Solbakk, John T. 2012: 40-jagi ávvun. Mo ČSV riegádii. – Sámis 11: 77–80.

Steinlien, Øystein 2006: Kontinuitet og endring i håndtering av identitet i et sjøsamisk område. – Vigdis Stordahl (doaimm.), Samisk identitet. Kontinuitet og endring. Dieđut 3/2006. Guovdageaidnu: Sámi Instituhtta. 99–113.

Stien, Laila 2000: ČSV. – Harald Eidheim & Dikka Storm (doaimm.), En nasjon blir til. Ottar 4/2000 (232). Tromsø: Tromsø Museum – Universitetsmuseet. 24.

Stordahl, Vigdis 1995: Manne lea nu jaskat – sámi váilevaš servodatságastallama birra. – Harald Gaski & John Trygve Solbakk (doaimm.), Essayčoakkáldat 2: cafe Boddu. Kárášjohka: Davvi Girji. 128–136.

Stordahl, Vigdis 1998: Same i den moderne verden. Endring og kontinuitet i et samisk lokalsamfunn. Karasjok: Davvi Girji.

Thörn, Håkan 1997: Modernitet, sociologi och sociala rörelser. Göteborg: Göteborgs universitet.

Almmolaš čielggadeamit, mearrádusat, aviisabihtát jna.:

Bovdehus 3.11.1970 = Innbydelse til seminar i Kautokeino i tiden 9.-12. desember 1970. J. K. Kalstad vuorká, Guovdageaidnu.

FD 22.11.1977 = Finnmark Dagblad (22.11.1977).

FD 29.11.1977 = Finnmark Dagblad (29.11.1977).

FD 8.12.1977 = Finnmark Dagblad (8.12.1977).

FD 22.12.1977 = Finnmark Dagblad (22.12.1977).

FD 28.12.1977 = Finnmark Dagblad (28.12.1977).

NRK Sápmi 5.1.2012 = Hætta, Mathis 2012: – Vi trenger nye ČSV-ere. – NRK Sápmi 5.1.2012. <http://www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/1.7942179> (17.9.2013).

NRK Sápmi 7.1.2012 = Schanche, Tor Emil & Hætta, Mathis 2012: – Det kom mange flere enn vi ventet! – NRK Sápmi 7.1.2012. <http://www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/1.7944432> (17.9.2013).

NRK Sápmi 11.11.2012 = Utsi, Johan Ante 2012: – NSR-U: Ønsker «ČSV» tilbake.– NRK Sápmi 11.11.2012. <http://www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/1.8392125> (17.9.2013).

Ságat 28.5.1970 = Ságat nr. 11 (28.5.1970).

Sámepolitihkalaš prográmma 1980 = Sámepolitihkálaš prográmma 1980. Ohcejohka: Sámiráđđi.

Sámiid kulturpolitihkalaš prográmma 1971. Ohcejohka: Sámiráđđi.

St.dieđáhus nr. 52 (1973–74) = Ny kulturpolitikk. Tillegg til St.meld. nr. 8 for 1973–74 Om organisering og finansiering av kulturarbeid. St.meld. nr. 52 (1973–74). Oslo: Kyrkje- og undervisningsdepartementet.

Stuorradiggi 1975 = Forhandlinger i Stortinget nr. 317. 9. januar 1975 – Kulturdebatt. Innstilling fra kirke- og undervisningskomiteen om kulturarbeid og kulturpolitikk (Innst. S. nr 23, jfr. St. meld. nr. 8 og nr. 52 for 1973–74).

Informánttat:

Isak Samuel Hætta, Máze. Son lea girječálli ja lea oassálastán sámi girjjálašvuođa doaimmain. Son lea maid jođihan Norgga kulturráđi sámi čállingotti Mázes.

Lill Westerfjell Kalstad, Guovdageaidnu. Son lei 1970-logus oahpaheaddjin Snåases ja lei earet eará mielde ceggeme sámiid searvvi doppe. Dál son bargá Sámedikkis Guovdageainnus.

Ole Einar Olsen, Deatnu. Son lea ovddeš oahpaheaddji, rektor, fylkkaskuvlahoavda, NSR stivrralahttu ja Guovdageainnu suohkanpolitihkar.