Čállinmeattáhusaid guorran
DOI:
https://doi.org/10.7557/sda.8321Čoavddasánit:
davvisámegiella, čállinvuohki, čállinmáhttu, čállinmeattáhusat, sátnedárkkistanprográmmaČoahkkáigeasut
Lean guorahallan davvisámegiel teavsttaid, maid lean viežžan interneahtas Norggas ja Suomas, oaidnin dihte mo čállit hálddašit čállingiela ja mat leat dábáleamos čállinmeattáhusat. Dutkanmateriálas 4 % sániin eai leat čállojuvvon norpma mielde, ja analysa čájeha ahte ii leat doarvái dušše máhttit iežas dadjama ja čállingiela njuolgga oktavuođa, muhto eksplisihtta grammatihkkamáhttu lea maiddái dárbbašlaš. Stuorimus čuolmmat leat earuhit čállingiela a ja á ja čállit konsonántaguovddáža riekta, ja erenoamážit sániin, main lea i-mátta, bohciidit váttisvuođat sojahangehčosiin. Čálli dárbbaša maiddái diehtit mo heivehit loatnasániid ja lasihit kásusgehčosiid initiálaoanádusaide ja loguide. Sátnedárkkistanprográmma fuomášuhttá 78 % čállinmeattáhusain, ja 82 %:s dain dáhpáhusain prográmma fállá čállái rivttes čállinhámi.
Referánssat
Dutkanmateriála (Teavsttat leat vižžojuvvon interneahtas čuovvovaš čujuhusain):
http://www.enontekionsanomat.fi
http://www.samefolketsparti.no
http://www.saminissonforum.org
Girjjálašvuohta:
Antonsen, Lene & Trosterud, Trond 2010: Manne dihtor galgá máhttit grammatihka? – Sámi dieđalaš áigečála 1/2010: 3–28. <http://site.uit.no/aigecala/sda-1-2010-antonsen-ja-trosterud/> (26.02.2014).
Bergsland, Knut 1946: Røros-lappisk grammatikk – et forsøk på strukturell språkbeskrivelse. Instituttet for sammenlignende kulturforskning. Serie B. Skrifter XLIII. Oslo: Aschehoug.
Bergsland, Knut 1952: Hvordan den nye samiske rettskrivningen ble til. – Sameliv. Samisk selskaps årbok 1951–52: 28–50.
Čállinrávagirji 2003. Sámedikki giellaossodat ja Sámedikki oahpahusossodat. <http://www.samit.no/callinravvagat.pdf> (25.02.2014).
Damerau, Frederick J. 1964: A technique for computer detection and correction of spelling errors. – Communications of the ACM 7(3): 171–176. https://doi.org/10.1145/363958.363994
Deorowicz, Sebastian & Ciura, Marcin G. 2005: Correcting spelling errors by modelling their causes. – International Journal of Applied Mathematics and Computer Science 15(2): 275–285. <https://www.amcs.uz.zgora.pl/?action=paper&paper=246> (26.02.2014).
Divvun-čielggadeapmi 2009 = Asplan Viak: Sametinget – Permanent driftsorganisasjon for Divvun-prosjektet. Endelig utgave 2009-03-31. Asplan Viak AS. <http://www.divvun.no/adm/board/Permanent_driftsorganisasjon_for_Divvun-prosjektet.pdf> (26.02.2014).
Kåven, Brita & Jernsletten, Johan & Nordal, Ingrid & Eira, John Henrik & Solbakk, Aage 1995: Sámi-dáru sátnegirji. Kárášjohka: Davvi Girji.
Kukich, Karen 1992: Techniques for Automatically Correcting Words in Text. – ACM Compiling Surveys 24(4): 377–439. https://doi.org/10.1145/146370.146380
Levenshtein, V. I. 1966: Binary codes capable of correcting deletions, insertions and reversals. – Soviet Physics Doklady 10(8): 707–710 [Jorgaluvvon publikašuvnnas Doklady Akademii Nauk SSSR 163(4): 845–848.] <http://profs.sci.univr.it/~liptak/ALBioinfo/files/levenshtein66.pdf> (24.02.2014).
Länsman, Outi 2009: Oahppiid feaillat čállosiin. – Johanna Ijäs & Nils Øivind Helander (doaimm.), Sáhkavuoruin sáhkan. Sámegiela ja sámi girjjálašvuođa muhtin áigeguovdilis dutkanfáttát. Dieđut 1/2009. [Guovdageaidnu]: Sámi allaskuvla. 70–85.
Magga, Ole Henrik 1985: Davvisámegiela čállinvuogi gielalaš vuođđu. – Giela dutkan, dikšun ja oahpaheapmi. Dieđut 2/1985. [Guovdageaidnu]: Sámi Instituhtta. 32–41.
Magga, Ole Henrik 1998: Noen normeringsproblem i samisk. – Ruth Vatvedt Fjeld & Boye Wangensteen (doaimm.), Normer og regler. Festskrift til Dag Gundersen 15. januar 1998. [Oslo]: Nordisk forening for leksikografi. 90–101.
Magga, Ole Henrik 2010: Fonetihka vuođđu. [Oahppomateriála čoakkáldagas Teakstačoakkáldat – Sám 108. Sámi allaskuvla.]
Mitton, Roger 2009: Ordering the suggestions of a spellchecker without using context. – Natural Language Engineering 15(02): 173–192. https://doi.org/10.1017/S1351324908004804
Moshagen, Sjur Nørstebø 2008: A language technology test bench – automatized testing in the Divvun project. – Rickard Domeij, Sofie Johansson Kokkinakis, Ola Knutsson & Sylvana Sofkova Hashemi (doaimm.), Proceedings of the Workshop on NLP for Reading and Writing – Resources, Algorithms and Tools. NEALT Proceeding Series 3. Stockholm: SLTC. 19–21. <http://www.academia.edu/3117605/Proceedings_of_the_Workshop_on_NLP_for_Reading_and_Writing_-_Resources_Algorithms_and_Tools> (26.02.2014).
Nickel, Klaus Peter 1994: Samisk grammatikk. Karasjok: Davvi Girji.
Nickel, Klaus Peter & Sammallahti, Pekka 2008: Duiskka-sámi sátnegirji. Karasjok: Davvi Girji.
Nickel, Klaus Peter & Sammallahti, Pekka 2011: Nordsamisk grammatikk. Karasjok: Davvi Girji.
Nielsen, Konrad 1979 (1926–1929): Lærebok i lappisk (samisk). Bind I: Grammatikk. Oslo: Universitetsforlaget.
Nielsen, Konrad 1979 (1932–1962): Lappisk (samisk) ordbok grunnet på dialektene i Polmak, Karasjok og Kautokeino. Oslo: Universitetsforlaget.
Pieski, Tomi & Moshagen, Sjur & Omma, Thomas 2008: Goallosteapmi Divvunreaidduin. <http://giellatekno.uit.no/background/Goallosteapmi_Divvun.pdf> (29.10.2013).
Sammallahti, Pekka 1985: Muhtin fuomášahttimat nuppi stávvala vokálaid čállima birra oktasaš čállinvuogis. – Giela dutkan, dikšun ja oahpaheapmi. Dieđut 2/1985. [Guovdageaidnu]: Sámi Instituhtta. 68–74.
Sammallahti, Pekka 1989: Sámi-suoma sátnegirji. Ohcejohka: Jorgaleaddji.
Sammallahti, Pekka 1993: Sámi-suoma-sámi sátnegirji. Ohcejohka: Girjegiisá.
Sammallahti, Pekka 2006: Jietnadatoahpa vuođđokursa. Logaldatmáŋggus. [Oulu]: Oulu universitehta.
Sammallahti, Pekka & Nickel, Klaus Peter 2006: Sámi-duiskka sátnegirji. Karasjok: Davvi Girji.
SG ruovttusiidu = Sámi Giellagáldu ruovttusiidu. <http://samigiellagaldu.org> (26.01.2014).
SGL 2005 = Sámi giellalávdegoddi, Davvisámegiela juogus Čoahkkingirji 2/05. 13.12.2005. Kárášjohka.
SGR 1993 = Sámi Giellaráđđi – čoahkkingirjeoassi. Čoahkkin geassemánu 14.–15. b. 1993. Ášši 22/93 Mo merket gehčosiid loguide. https://doi.org/10.1108/EUM0000000000983
SNSO 2000 = Dáru-sámi sátnegirji. Kárášjohka: Davvi Girji.
Svonni, Mikael 1990: Sámi-ruoŧa, ruoŧa-sámi sátnegirji. Jokkmokk: Sámi Girjjit.
Svonni, Mikael 2013: Davvisámegiela-ruoŧagiela, ruoŧagiela-davvisámegiela sátnegirji. Karasjok: ČálliidLágádus.
Wiechetek, Linda 2012: Constraint Grammar based Correction of Grammatical Errors for North Sámi. – Guy De Pauw, Gilles-Maurice de Schryver, Mikel L. Forcada, Kepa Sarasola, Francis M. Tyers & Peter Waiganjo Wagacha (doaimm.), Proceedings of the Workshop on Language Technology for Normalisation of Less-Resourced Languages. SaLTMiL8 – AfLaT 2012. European Language Resources Association (ELRA). 35–40.
Downloads
Almmuhuvvon
Almmuhus
Juogus
Liseansa
Copyright (c) 2013 Lene AntonsenHow to Cite
