Norgga beale oahppoplána doaibmi guovttegielatvuohta – mo dan meroštallat?

Authors

DOI:

https://doi.org/10.7557/sda.8436

Čoavddasánit:

doaibmi guovttegielatvuohta, guovttegielasteapmi, matematihkka sámegillii

Čoahkkáigeasut

Norgga beale oahppoplánaid mielde oahpahusa gielalaš ulbmil lea dahkat ohppiid doaibmi guovttegielagin. Artihkkalis guorahallojuvvo mo doaibmi guovttegielatvuođa sáhttá meroštallat. Skuvlla giellaoahpahusa vuođđun lea normerejuvvon giella, mii geavahuvvo oahppogirjjiin. Dákkár normatiiva oainnu mielde guovttegielat olbmo giellamáhttu dábálaččat buohtastahttojuvvo ovttagielat olbmo giellamáhtuin ja danin guovttegielasteapmi dahje kodamolsun dábálaččat ii adnojuvvo vuogas giellageavaheapmin. Artihkkalis guorahallojuvvo maiddái mo guovttegielat olbmo giellamáhttui gullá heivvolaš gulahallandilálašvuođas sáhttit guovttegielastit. Loahpas gieđahallojuvvo vel matematihkkaoahpahusa giella, man birra ságastallojuvvo dávjá sihke skuvllas ja maiddái mediain.

Referánssat

Materiála:

Árvvoštallanbagadus 2011 = Árvvoštallanbagadus 2011. MAT0010 Matema tihkka 10. jahkeceahkki (Oahppit). Oslo: Utdanningsdirektoratet. <http://www.udir.no/Upload/Eksamen/Grunnskolen/2011/Vurderingsveiledninger/5/ MAT0010_Matematikk_Vurderingsveiledning_2011_Nordsamisk.pdf> (31.3.2012).

Ávvir 25.11.2011 = Sámi joatkkaskuvlla matematihkkaášši: - Dušše álgováttut. <http://www.avvir.no/vivvo_general/1802.html> (30.3.2012).

Matematihkkasánit 2002 = Matematihkkasánit 2002. Davvisámegiel tearbma listtut. [Olggosaddi: Sámediggi, doaimmahus: Giellalávdegoddi.] <http://www.giella.org/fillnedlasting.aspx?FilId=2899&ct=.pdf> (30.3.2012).

Máhttolokten 2008 = Máhttolokten. Sámi oahppoplánabuvttus. Máhtto departemeanta - Sámediggi - Oahpahusdirekto[r]áhtta. Oslo 2008. <http://www.giella.org/Filnedlasting.aspx?FilId=1699&back=1&ct=.pdf&MId1= 1267&MId2=&MId3=&> (30.3.2012).

NAČ 2000: 3 = Sámi oahpaheaddjeoahppu - iešguđetlágan máhttovieruid gaskkas. Norgga almmolaš čielggadusat 2000: 3. Oslo: Statens forvaltningstjeneste & Informasjonsforvaltning. <http://www.nb.no/utlevering/nb/7389cb778019a1 9687299714e26dca82#&struct=DIV140> (15.3.2012).

Sámegiella eatnigiellan 2004 = Sámegiella eatnigiellan 2004. 1.-5. lk riikka oahppo plána. <http://www.peda.net/veraja/enontekio/heta/elna/same> (14.3.2012).

St.meld. nr. 29 = Om prinsipper og retningslinjer for 10-årig grunnskole - ny læreplan. St.meld. nr. 29 (1994-95). Kunnskapsdepartementet.

Girjjálašvuohta:

Athanasopoulos, Panos 2009: Cognitive Restructuring in Bilingualism. - Aneta Pavlenko (doaimm.), Thinking and Speaking in Two Languages. Bristol - Buffalo - Toronto: Multilingual Matters. 29-65. https://doi.org/10.2307/jj.30945693.6

Blanc, M. 1999: Bilingualism, Societal. - Bernard Spolsky (doaimm.), Concise Encyclopedia of Educational Linguistics. Amsterdam: Elsevier. 284-290.

Baker, Colin 2011: Foundations of Bilingual Education and Bilingualism. Fifth Edition. Bristol - Buffalo - Toronto: Multilingual Matters.

Cummins, J. 1976: The influence of bilingualism on cognitive growth: A synthesis of research findings and explanatory hypotheses. - Working Papers on Bilingualism 9: 1-43.

Dannemark, Nils 2011: Tospråklegheit og metaspråkleg medvit. - NOA norsk som andrespråk 27(2): 47-66.

García, Ofelia 2009: Bilingual Education in the 21st Century. A Global Perspective. With contributions by Hugo Baetens Beardsmore. Oxford: Wiley-Blackwell.

Grosjean, F. 1999: Bilingualism, Individual. - Bernard Spolsky (doaimm.), Concise Encyclopedia of Educational Linguistics. Amsterdam: Elsevier. 284-290.

Ijäs, Johanna 2004: Fuomášumit muhtun simultána guovttegielat máná árra giellaoččodeamis. - Sámi dieđalaš áigečála 1/2004: 119-131.

Ijäs, Johanna 2007: Nyt lonuhettaan - Kodaid ovttastuvvan guovttegielat máná suoma gielas. - Jussi Ylikoski & Ante Aikio (doaimm.), Sámit, sánit, sátnehámit. Riepmočála Pekka Sammallahtii miessemánu 21. beaivve 2007. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 253. Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura. 183-201.

Ijäs, Johanna Johansen 2011: Davvisámegiela finihtta vearbahámiid sojahanvuogádaga oččodeapmi vuollel golmmajahkásaš máná gielas. Kárášjohka: Davvi Girji.

Javier, Rafael Art. 2010: The Bilingual Mind. Thinking, Feeling and Speaking in Two Languages. New York: Springer Science - Business Media.

Larsen-Freeman, D. 1999: Grammar Teaching (Foreign Language). - Bernard Spolsky (doaimm.), Concise Encyclopedia of Educational Linguistics. Amsterdam: Elsevier. 612-618.

Leirvaag, Ole Gunnar 1999: Norsk på grunnlag av samisk. Kautokeino: Samisk utdanningsråd.

Magga, Ole Henrik 2011: Muitalus man váddása duohken ledje «10-jagi vuođđoskuvlla sámi oahppoplánat». - Svein Lund (váldodoaimm.), Elfrid Boine, Siri Broch Johansen & Siv Rasmussen (mieldoaimm.), Sámi skuvlahistorjá 5. Artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis. Kárášjohka: Davvi Girji. 49-67. <http://skuvla.info/skolehist/ssh5-s.htm> (28.02.2012).

Pavlenko, Aneta 2011: Introduction: Bilingualism and Thought in the 20th Century. - Aneta Pavlenko (doaimm.), Thinking and Speaking in Two Languages. Bilingual Education & Bilingualism. Bristol - Buffalo - Toronto: Multi lingual Matters. 1-28. https://doi.org/10.21832/9781847693389-003

Pavlenko, Aneta (doaimm.) 2009: The Bilingual Mental Lexicon. Interdisciplinary Approaches. Bristol - Buffalo - Toronto: Multilingual Matters. https://doi.org/10.21832/9781847691262

Pedersen, Toralv 1967: Norsk for samisktalende. En veiledning for lærere. Oslo: Kirke- og utdanningsdepartementet.

Rikala, Seppo & Ilmavirta, Risto & Strang, Tuula 1995: Oahpa rehkenastit 3, čakčaoassi. Sámegillii jorgalan: Jovnna-Ánde Vest. Anár: Lappi leana ráđđehus.

Todal, Jon 1993: Samisk interferens i norsk. Guovdageaidnu: Sámi allaskuvla.

Todal, Jon 2009: Undervisninga i samisk som førstespråk i Noreg. Eit kort tilbakeblikk. - Svein Lund (váldodoaimm.), Elfrid Boine, Siri Broch Johansen & Siv Rasmussen (mieldoaimm.), Samisk skolehistorie 3. Artihkkalat ja muittut skuvlaeallimis Sámis. Kárášjohka: Davvi Girji. 422-440. <http://skuvla.info/ skolehist/todal-n.htm> (18.3.2012).

Toukomaa, P. & Skutnabb-Kangas, T. 1977: The Intensive Teaching of the Mother Tongue to Migrant Children at Pre-school Age. Research Report No. 20. Department of Sociology and Social Psychology. Tampere: University of Tampere.

Woolard, Kathryn A. 2004: Codeswitching. - Alessandro Duranti (doaimm.), A Companion to Linguistic Anthropology. Malden, MA: Blackwell Publishing. 73-94. https://doi.org/10.1002/9780470996522.ch4

Øzerk, Kamil 2007: Tospråklige overgangsmodeller og tosidige modeller. Organisering, prinsipper og praksis. Vallset: Opplandske bokforlag.

Øzerk, Kamil 2008: Tospråklig opplæring og funksjonell tospråklighet. - Therese Sand (doaimm.), Flerkulturell virkelighet i skole og samfunn. Oslo: Cappelen Akademisk Forlag. 103-129.

Downloads

Almmuhuvvon

2026-02-02

Almmuhus

Juogus

Artihkkalat

How to Cite

Helander, N. Øivind. (2026). Norgga beale oahppoplána doaibmi guovttegielatvuohta – mo dan meroštallat?. Sámi dieđalaš áigečála, (2), 57–83. https://doi.org/10.7557/sda.8436