Sámegiela sn-álgosaš sánit etymologalaš geahčastagas - Rauhala, Ilona (Sámi dieđalaš áigečála, 2016)
Sátneálgosaš konsonántačoahkit leat oalle ođđa fenomenat sámegielain. Dat gávdnojit goittotge sihke loatnasániin ja árbesániin, earenoamážit ekspressiiva sániin. Dát dutkamuš guorahallá davvisámegiela sn-álgosaš sániid semantihkalaččat ja etymologalaččat. Čuolbmagažaldagat leat, maid sn-sánit mearkkašit ja gos ja goas dat leat boahtán sámegillii. Jearan maiddái mo konsonántačoahkki sn– lea ihtán sániide. Leago dat álo boahtán loatnasáni mielde vai leago s– ihtán sátnái maŋŋelis ja man dihtii? Dutkamuša metoda lea etymologalaš. Lean čoaggán materiála Álgu-diehtovuođus, mii lea etymologalaš diehtovuođđu. Materiálan leat davvisámegiela sánit. Dutkkan sániid semantihka ja daid vuolggasaji, ja daid vuođul juogán sániid joavkkuide. Geahčan makkár gielain sánit leat luoikkahuvvon ja dan bokte geahččalan ipmirdit, mo sátneálgosaš konsonántačoahkki sn– lea ihtán gillii ja makkár funkšuvdna das lea. Dutkamuša bohtosat leat, ahte sámegiela sn-álgosaš sániid semantihkalaš giettit leat hui seammaláganat go sn-álgosaš sániid semantihkka skandinávalaš gielain. Sihke sámegielain ja skandinávalaš gielain sátneálgosaš sn– gávdno sániin, mat leat ekspressiivvat. Leage jáhkehahtti, ahte sn-sániin leat dihto semantihkalaš attrakšuvdnaguovddážat, mat gesset ođđa sániid mielde vaikke dain álgoálggus ii livččege leamaš sn-, nugo snuolga dahje suopmelaš loatnasánit nugo snogas. Dán artihkkalis evttohuvvojit moadde ođđa loatnaetymologiija sihke skandinávalaš gielain (nugo snuoggat) ja suomagielas (snogas).
Keywords: etymologiija; semantihkka; jietnasymbolihkka; ekspressiiva sánit; onomatopoetikon